Γιατί μειώνεται η επιτυχία της τεχνητής σπερματέγχυσης το καλοκαίρι;

Η βασική αιτία είναι το θερμικό στρες. Οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα των ωαρίων, την ορμονική ισορροπία και την πρώιμη ανάπτυξη του εμβρύου, με αποτέλεσμα χαμηλότερα ποσοστά εγκυμοσύνης.

Ποιος είναι ο ρόλος του δείκτη THI και γιατί έχει σημασία;

Ο δείκτης THI συνδυάζει θερμοκρασία και υγρασία και δείχνει το επίπεδο θερμικής καταπόνησης των ζώων. Όσο υψηλότερος είναι, τόσο μεγαλύτερο το στρες για τα πρόβατα και τόσο μικρότερη η πιθανότητα επιτυχούς αναπαραγωγικής διαχείρισης.

Πόσο σημαντικός είναι ο διαθέσιμος χώρος μέσα στον στάβλο;

Είναι πολύ σημαντικός. Ζώα με περισσότερο χώρο (πάνω από 1,5 m² ανά προβατίνα) εμφανίζουν καλύτερη υγεία-ευζωία, λιγότερο στρες και υψηλότερα ποσοστά σύλληψης.

Κάθε πότε πρέπει να αλλάζεται η στρωμνή;

Η συχνή ανανέωση, το αργότερο κάθε 4 ημέρες και καλύτερα συχνότερα, βοηθά στη διατήρηση καλού επιπέδου υγείας των ζώων, μειώνει τον κίνδυνο ασθενειών και συμβάλλει σε καλύτερα ποσοστά σύλληψης στην Τ.Σ..

Είναι καλό να έχουν τα ζώα πρόσβαση σε εξωτερικό χώρο πριν και μετά τη σπερματέγχυση;

Η πρόσβαση σε εξωτερικό χώρο ιδίως κατά τους θερινούς μήνες, στην περίοδο γύρω από τη σπερματέγχυση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τα αποτελέσματα της, λόγω μεγαλύτερης θερμικής καταπόνησης. Συνιστάται αποφυγή της έκθεσης σε ακραίες κλιματολογικές συνθήκες συνολικά στην περίοδο αναπαραγωγής όποια μέθοδος και αν επιλέγεται.

Ο ρόλος των συνθηκών σταβλισμού στην επιτυχία της τεχνητής σπερματέγχυσης (Τ.Σ.) σε πρόβατα γαλακτοπαραγωγής εντατικών εκτροφών στην Ελλάδα

Εισαγωγή

Η τεχνητή σπερματέγχυση αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο για τη γενετική βελτίωση των προβάτων και την αύξηση της παραγωγικότητας. Παρ’ όλα αυτά, η εφαρμογή της στην προβατοτροφία παραμένει περιορισμένη, κυρίως λόγω αστάθειας στα ποσοστά επιτυχίας. Mελέτες έχουν δείξει ότι παράγοντες όπως, η κατάσταση της υγείας των κριών, ο αριθμός των τοκετών, το μεσοδιάστημά τοκετών και ο Δείκτης Θρεπτικής Κατάστασης (BCS, Body Condition Score) είναι βασικοί παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη για την επιτυχία της Τ.Σ..

Ένας από τους βασικούς παράγοντες που φαίνεται να επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα της Τ.Σ. στις αγελάδες και δεν είχε μελετηθεί στα πρόβατα είναι οι συνθήκες εκτροφής, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες όπου επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες.

Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζουμε την μελέτη των Priskas et al., 2022, η οποία εξετάζει πώς το μικροκλίμα του στάβλου και οι συνθήκες σταβλισμού, επηρεάζουν την επιτυχία της τραχηλικής τεχνητής σπερματέγχυσης σε γαλακτοπαραγωγά πρόβατα στην Ελλάδα.

Yperixos

Μέθοδος

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 23 εντατικές εκτροφές στη Βόρεια Ελλάδα και περιλάμβανε συνολικά 2083 προβατίνες φυλής Lacaune. Οι σπερματεγχύσεις έγιναν κατά την περίοδο Μαΐου–Σεπτεμβρίου, δηλαδή σε συνθήκες αυξημένου θερμικού στρες, για δύο συνεχόμενα έτη (2018-19).

Τα ζώα υποβλήθηκαν σε ορμονικό συγχρονισμό (σπόγγο και ορμόνη) και στη συνέχεια σε τεχνητή σπερματέγχυση. Η τραχηλική Τ.Σ. πραγματοποιήθηκε σε καθορισμένο χρόνο 53–57 ώρες μετά την αφαίρεση του σπόγγου και εντός οκτώ ωρών από τη συλλογή του σπέρματος. Σε όλες τις εκτροφές, η Τ.Σ. πραγματοποιήθηκε από τον ίδιο τεχνικό. Η εγκυμοσύνη επιβεβαιώθηκε με υπερηχογράφημα 35–40 ημέρες αργότερα.

Παράλληλα, καταγράφηκαν αναλυτικά:

μικροκλιματικά δεδομένα μέσα στους στάβλους (θερμοκρασία, υγρασία, δείκτης THI - Temperature Humidity Index )
ο διαθέσιμος χώρος ανά ζώο (επιφάνεια και όγκος)
η συχνότητα αλλαγής στρωμνής
η πρόσβαση σε εξωτερικό χώρο
ο φωτισμός εντός του στάβλου

Τα δεδομένα αναλύθηκαν στατιστικά ώστε να εντοπιστούν οι παράγοντες που επηρεάζουν την επιτυχία της σπερματέγχυσης.

Αποτελέσματα

Τα αποτελέσματα δείχνουν ξεκάθαρα ότι το μικροκλίμα εντός της εκτροφής παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία της Τ.Σ.. Η αύξηση της θερμοκρασίας και του δείκτη θερμοκρασίας-υγρασίας (THI, Temperature-Humidity Index), ιδιαίτερα στο διάστημα από 15 ημέρες πριν έως 4 ημέρες μετά τη σπερματέγχυση, συνδέθηκε με σημαντική μείωση των ποσοστών γονιμοποίησης. Με απλά λόγια, όσο αυξάνεται η θερμική καταπόνηση, τόσο μειώνεται η επιτυχία της διαδικασίας.

Από την άλλη πλευρά, η σχετική υγρασία από μόνη της δεν επηρέασε σημαντικά τα αποτελέσματα, αλλά σε συνδυασμό με τη θερμοκρασία επιβαρύνει την κατάσταση μέσω του THI, που προκύπτει από τις δύο παραμέτρους.

Ιδιαίτερα σημαντικά ήταν και τα ευρήματα σχετικά με τη διαχείριση της εκτροφής:

Τα ζώα που διέθεταν επαρκή χώρο (>1,5 m²/ζώο) είχαν υψηλότερα ποσοστά γονιμοποίησης.
Η συχνή ανανέωση της στρωμνής (συχνότερα από κάθε 4 ημέρες) βελτίωσε επίσης σημαντικά τα αποτελέσματα.
Αντίθετα, η πρόσβαση σε εξωτερικό χώρο συνδέθηκε με χαμηλότερη επιτυχία, πιθανώς λόγω αυξημένης έκθεσης στη ζέστη και μεγαλύτερης ενεργειακής καταπόνησης.
Ο φωτισμός δεν φάνηκε να έχει ουσιαστική επίδραση.

Priskas-1

Συμπεράσματα

Η μελέτη δείχνει ότι η επιτυχία της τεχνητής σπερματέγχυσης δεν εξαρτάται μόνο από τη διαδικασία καθαυτή, αλλά σε μεγάλο βαθμό από τις συνθήκες εντός της εκτροφής.

Για τους κτηνοτρόφους, τα πρακτικά μηνύματα είναι σαφή:
Μειώστε το θερμικό στρες (καλός εξαερισμός, σωστός σχεδιασμός στάβλου).
Εξασφαλίστε επαρκή χώρο ανά ζώο (>1,5 m²/ζώο).
Διατηρήστε καθαρή και συχνά ανανεωμένη στρωμνή.
Περιορίστε την έκθεση των ζώων σε εξωτερικές συνθήκες ζέστης γύρω από την περίοδο της σπερματέγχυσης.

Η εφαρμογή αυτών των πρακτικών μπορεί να αυξήσει σημαντικά τα ποσοστά επιτυχίας της Τ.Σ. και να συμβάλει στη βελτίωση της παραγωγικότητας και της βιωσιμότητας των εκτροφών.

Αυτά τα μηνύματα έχουν προέκταση στη συνολική αναπαραγωγική διαχείριση των προβάτων. Ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου οι υψηλές θερμοκρασίες γίνονται όλο και πιο συχνές, η σωστή διαχείριση των συνθηκών σταβλισμού πρέπει να αποτελεί πλέον βασική προτεραιότητα για κάθε σύγχρονη εκτροφή.

Βιβλιογραφία

Priskas, S.; Valergakis, G.; Tsakmakidis, I.; Vouraki, S.; Papanikolopoulou, V.; Theodoridis, A.; Arsenos, G. The Role of Housing Conditions on the Success of Artificial Insemination in Intensively Reared Dairy Ewes in Greece. Animals 2022, 12, 2693. https:// doi.org/10.3390/ani12192693

Για τον συγγραφέα

Τμήμα Μηρυκαστικών Ceva Ελλάς

Το τμήμα μηρυκαστικών της Ceva έχει ως αποστολή να συνεισφέρει ενεργά στην ανάπτυξη της βιώσιμης παραγωγικότητας των μηρυκαστικών παρέχοντας εξιδεικευμένες λύσεις που φροντίζουν και προστατεύουν τα ζώα σας από τη μέρα που γεννιούνται και για ολόκληρη τη ζωή τους.

Άλλα άρθρα του συγγραφέα

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Γιατί μειώνεται η επιτυχία της τεχνητής σπερματέγχυσης το καλοκαίρι;

Η βασική αιτία είναι το θερμικό στρες. Οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα των ωαρίων, την ορμονική ισορροπία και την πρώιμη ανάπτυξη του εμβρύου, με αποτέλεσμα χαμηλότερα ποσοστά εγκυμοσύνης.
Ποιος είναι ο ρόλος του δείκτη THI και γιατί έχει σημασία;

Ο δείκτης THI συνδυάζει θερμοκρασία και υγρασία και δείχνει το επίπεδο θερμικής καταπόνησης των ζώων. Όσο υψηλότερος είναι, τόσο μεγαλύτερο το στρες για τα πρόβατα και τόσο μικρότερη η πιθανότητα επιτυχούς αναπαραγωγικής διαχείρισης.
Πόσο σημαντικός είναι ο διαθέσιμος χώρος μέσα στον στάβλο;

Είναι πολύ σημαντικός. Ζώα με περισσότερο χώρο (πάνω από 1,5 m² ανά προβατίνα) εμφανίζουν καλύτερη υγεία-ευζωία, λιγότερο στρες και υψηλότερα ποσοστά σύλληψης.
Κάθε πότε πρέπει να αλλάζεται η στρωμνή;

Η συχνή ανανέωση, το αργότερο κάθε 4 ημέρες και καλύτερα συχνότερα, βοηθά στη διατήρηση καλού επιπέδου υγείας των ζώων, μειώνει τον κίνδυνο ασθενειών και συμβάλλει σε καλύτερα ποσοστά σύλληψης στην Τ.Σ..
Είναι καλό να έχουν τα ζώα πρόσβαση σε εξωτερικό χώρο πριν και μετά τη σπερματέγχυση;

Η πρόσβαση σε εξωτερικό χώρο ιδίως κατά τους θερινούς μήνες, στην περίοδο γύρω από τη σπερματέγχυση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τα αποτελέσματα της, λόγω μεγαλύτερης θερμικής καταπόνησης. Συνιστάται αποφυγή της έκθεσης σε ακραίες κλιματολογικές συνθήκες συνολικά στην περίοδο αναπαραγωγής όποια μέθοδος και αν επιλέγεται.